Bilimsel araştırma basamakları

Bilimsel Araştırma Basamakları Nelerdir


Bilimsel araştırma inceleme ve sorgulama ile başlar. Bilim adamı veya öğrenci çevresinde gördüklerini merak edip araştırır ve kaynağını öğrenmek ister, böylece araştırma başlar. Araştırmanın gerçekçi olması için de bilimsel kaynaklara dayanması gerekir. Bilimsel kaynakların en önemli kısmı ise kulaktan dolma bilgilerle değil de deneyler ve gözlemlerle elde edilmiş olmasıdır. Daha önceki bilim adamlarının ardında bıraktığı yazılı belgeler incelenip yeni bulgularla harmanlanarak yeni dökümanlar oluşturulur, buna bilimsel araştırma denir.

 

1-Proje konusunu belirlemek

Bilimsel bir araştırma yaparken öncelikle soru sorulur ve böylece konu seçilmiş olur: Güneş neden sarı ? Ay niçin dönüyor? Gökyüzü niçin mavi renklidir, Mars`ta su var mı ? En sıcak yıldız ne renk ?

Araştırma konusunu seçerken öncelikle not alın ve elinizde neler olduğuna bakın. İlk aklınıza gelen soruyu hemen araştırma konusu olarak belirlemeyin. İçlerinden en ilgi çekici olanı seçin ve aynı soruyu başkalarının da sormuş olabileceğini unutmayın.

 

2. Bilgi Toplamak

Araştırma konusu belirlendikten sonra ikinci aşama bilgi toplamaktır. Bilgi toplarken özellikle daha önceki bilim adamlarının yazmış olduğu kaynaklara bakmak gerekir. Eğer bir okul ödevi için araştrıma yapmanız gerekiyorsa bilim adamlarının peşine düşmeniz gerekmez, dergiler, gazeteler ve internet sayfalarını da kaynak olarak gösterebilirsiniz.

Bilim adamı olmak isteyen araştırma görevlileri ve yüksek lisans yapan öşrenciler ise daha çok SSCI (Social Sciences Citation Index) adı verilen bilgi kılavuzlarına başvurup o alanda çalışmış bilim adamlarının ismini ve çalışma yaptığı konuları öğrenir. Yüksek lisans yapan bir öğrenci kesinlikle bilim adamlarının peşinden gitmelidir, özellikle Doktora tezi hazırlayan biri diğer bilim adamlarının çalışmalarını inceleyip yeni bir buluş yapma iddiasında olur. Yaptığı çalışmaları daha sonra SSCI indexlerine kaydedip yıllar sonra gelecek bilim adamlarına yardımcı olacak kaynak bırakır.

 

3. Bilimsel Yöntem

Bilimsel yöntem ; gerçek bilgiye ulaşmak için şüphe ile yaklaşmak ve bilimin kendisini bile sorgulamak gerekir. Bilim adamı herşeyi sorguladığı zaman gerçek bilgiye ulaşabilir. Ulaştığı kaynakların doğruluğundan emin olduktan sonra mantıklı ve akla yatkın olan bilgileri alıp araştırmasına başlar.

Bilimin ve Gerçeğin ne olduğu konusunda araştırma yapan bilim dalına Epistemoloji denir ve bu bilim dalı gerçek nedir diye sormaktadır. Bilimin dayanağı olan iki temel konu Thomas Kuhn tarafından açıklanan Paradigma kavramı ve Karl Popper tarafından ortaya atılan Yanlışlanabilirlik kavramıdır. bir konuya bilimsel bir çalışma demek için doğruluğu kadar yanlışlığı da önem kazanır. Örneğin "Evrende Uzaylılar var mı ?" diye soran bilim adamı tüm gezegenleri dolaşıp gözlem yapmalıdır, bu durumda yaptığı çalışmayı ömrü boyunca bitiremiyeceği için bu araştırmaya başladığı zaman bilimsel bir çalışma yaptığını iddia edemez.

 


4. Kontrollü Deneyler ve Sonuç Kayıtları

Yaprığınız araştırma konusu bir deney ile ispatlanabiliyorsa bunu yaparak sonuçlarını yazmak bilimsel bir araştırmadır.Deneye başlarken gerekli olanları ve deney bittikten sonra sonuçları yazın. Deney sırasında yanlış giden bir konu olursa onu bile yazmanız faydalı olacaktır. Bu yaptığınız deneyin yanlış yönleri de olduğunu ve hata riskini de ortaya koyar.

 


5. Grafik ve Tablo ile Gösterim

Deney ve araştırma sonucu bulunan bilgiler tablolar ile çizilerek tek tek yazılmalıdır. Deneyde kullanılan madde miktarları, deney süresi, deneyden alınan sonuçlar tablo ile çizilmelidir. Gerekiyorsa daire grafiği ve kek dilimli tablolar ile sonuçlar yüzdelik olarak gösterilir.

 

6. Bilimsel Yazı ve Döküman Üretmek

Çalışma bittikten sonra yapmanız gereken en önemli kısım elde ettiğiniz bilgileri yazmaktır. Çalışmayı okuyan kişi hangi konularda bilgi topladığınızı görmeli ve olayı en basit hali ile anlamalıdır. Eğer okul ödevi olarak araştırma yapıyorsanız renkli kalemle önemli kısımları belirtebilir ve resimlerle deay verebilirsiniz.

Eğer gerçekçi bir bilimsel çalışma veya yüksek lisans tezi yazıyorsanız üniversitelerin belirlemiş olduğu yazım kurallarına uymalısınız. Bu kurallar sayfa genişliğinden yazı büyüklüğüne kadar herşeyi içermektedir ve her bilim adamının kendi zevkine göre yazı boyutu seçmesini engeller.

 

7. Sunum


Bilimsel bir araştırma yaptığınızda bunu insanlara sunmanız gerekir. Eğer okul ödevi ise arkadaşlarınıza ve öğretmeninize sözlü olarak anlatıp konuyu detaylı olarak sunmalısınız. Çünkü o konuyu en iyi bilen kişi sizsiniz ve dinleyenler bunu öğrenmek istiyor.

Aynı şekilde bilimsel alanda bir çalışma yaparken yüksek lisans öğrencileri üniversitedeki bölüm başkanı ve diğer profesörlere sunum yapar, Doktora öğrencileri profesörlerden oluşan bir kurul karşısında kendini ifade eder ve sordukları sorulara cevap vererek konuya hakim olduğunu ve ne kadar ciddi bir araştırma yaptığını gösterir.

Bilimsel araştırma dersine başlayan genç bilim adamları için kaynak site